Akıllı binalar diye tanımlanan özellikle son zamanlarda sık olarak inşa edilen dış ortam ile hava sirkülasyonu yok denecek kadar az olan , temiz hava gereksinimi tamamen havalandırma kanallarından sağlayan binalarda kurulu bulunan havalandırma sistemlerinin kanal içi görüntülerinin alınması ve temizlenmesi.

NEDEN GEREKLİ ?

Bu kanalların yapımı aşamasında genellikle binalar inşaat halindedir.Bu sebepten dolayı havalandırma kanalı yeni yapılmış olsa bile şantiyede oluşan tozlar kanal içine yerleşirler.Bu tozlar kanalın çalışmasıyla eşzamanlı olarak tüm sisteme yayılırlar.Bu sebepten dolayı havalandırma kanalı yeni monte edilse bile inşaat sonrası temizliğinin yapılaması gerekir.

Havalandırma sistemlerinde prensip olarak temiz hava dış ortamdan alınır.Dış ortamda bulunan tozlar kanal içine dolar.Binanın bulunduğu lokal alanda dış ortamın toz derecesi kanalın kirlenme sürecini belirler.İnşaat sonrası temizliği yapılmış kanallarda,normal şartlarda 5 yılda bir kanal içi temizliğe gereksinim duyulur.Bu dış ortamın toz derecesiyle orantılı olarak 3 yıla inebilir , 8 yıla çıkabilir.

Bazı işyerleri , havalandırma kanallarında oluşan kirlilikten dolayı sistemi kullanmamakta veya hava üfleyen menfez kapaklarını kapatmaktadır.Ciddi bir yatırım ile inşa edilen havalandırma kanallarının bu sebep ile kullanım dışı kalması işletmelere ek maliyetler getirmektedir.

Havalandırma kanallarının , kanal içi kirliliği nedeni ile ortama verdiği havanın temiz olmaması bu ortamlarda çalışan kişilerin çalışma verimliliğini azaltmaktadır.Bu binalarda çalışan insanlarda özellikle Pazartesi öğleden sonra başlayan ve Salı günü devam eden halsizlik , bıkkınlık , başağrısı gibi belirtiler gözlemlenmektedir.Halk arasında Pazartesi sendromu olarak bilinen olay aslında kişilerin tatilden çıkıp işe başlamasından değil , temiz hava solunan haftasonunu takip eden iş gününde yeterli temiz hava alınamamasından da kaynaklanmaktadır.Özellikle alerjik yapıda olan kişiler bu durumdan daha fazla etkilenmekte , alerjileri tetiklenmektedir.Bu durumun açtığı işgücü kaybının yanı sıra kanal içinde oluşan kirlilik kullanılan enerji miktarının yaklaşık %10-%20 arasında artmasına neden olmaktadır.

Tüm bu ekonomik ve sağlık gereklerinin en önemlisi sadece solunum yolu ile bulaşan ve bulaştığı vakalarda ölüm oranı % 20’leri bulan Lejyoner Hastalığı’nın önlenmesidir.Sağlık Bakanlığının 01-05-2001 yılında yayınladığı 2001-34 nolu genelge ile bildirimi zorunlu hastalık olarak belirlenen Lejyoner Hastalığının nedeni olan Lejyonella bakterisi özellikle konaklama tesislerinin kanallarında tesbit edilmektedir.Bu genelgede bu bakterinin tesbiti durumunda havalandırma sisteminin hemen durdurulması istenmektedir.Bu istemin gerekçesi kanal içinde bulunan toz tabakasının bakterinin üremesi ve yayılması için uygun zemin olmasıdır.Ancak yapılacak kanal temizliği ile bu bakterinin yaşam alanı ve yayılma kabiliyeti yok edilmektedir.

HASTANELERDE BULUNAN KANALLAR ;

Hastane binalarında koridorlar , hasta odaları , ameliyathanelerde gerekli taze havayı sağlayan , özellikle ameliyathanelerde ve yoğun bakım ünitelerinde çok önemli olan hijyenik koşulların bozulmasına yol açabilen içinde bulunan tozlar sayesinde bakterilerin yayılmasına neden olan kanalların temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi.

NEDEN GEREKLİ ?

Hijyenin en yoğun olması gereken yerlerin başında hastaneler , özellikle ameliyathaneler ve yoğun bakım üniteleri gelir.Vücut direncinin en düşük olduğu yerlerde oluşabilecek bir bakterinin nelere yol açabileceğini bilmek çok zor değildir.Özellikle ameliyathanelerde ve yoğun bakım ünitelerinde meydana gelebilecek bu tür bir olay hasta kaybıyla sonuçlanabilir.

Hastane enfeksiyonu olarak belirtilen vakaların sebepleri ülkemizde tam olarak tanımlanamamıştır.Her aletin , giysilerin , zeminlerin steril olduğu yerde eğer solunan hava steril değilse alınan önlemler yarım kalacaktır.Sadece Hepa filtre kullanılması ve bu filtrelerin periyodik bakımı % 100 hijyen için yeterli olmamaktadır.Bu eğer örneklemek gerekirse çamurlu bir sokakta mekanı temiz tutmak için kapı önü paspası temizlemek gibidir.